Libido a cykl menstruacyjny i wiek. Dlaczego ochota się zmienia

Libido kobiety zmienia się w rytmie cyklu menstruacyjnego. Ochota na seks zwykle rośnie w okolicach owulacji i spada w drugiej połowie cyklu [2] [3]. Do tego dochodzą antykoncepcja, stres, poród, menopauza i zwykłe życie.

Libido a fazy cyklu

Jeśli masz wrażenie, że jednego tygodnia myślisz o seksie co chwilę, a w innym masz ochotę tylko na koc i serial, to twoje ciało działa dokładnie tak, jak powinno.

W okolicach owulacji, zwykle między 9 a 15 dniem cyklu, estrogen i progesteron są wysoko. Wiele kobiet czuje się wtedy pewniej, ma więcej energii i większą ochotę na seks. Pochwa wytwarza więcej śluzu i jest wrażliwsza na dotyk [1, s. 272]. To też czas, kiedy jesteś najbardziej płodna, więc jeśli nie planujesz ciąży, pamiętaj o antykoncepcji [1, s. 272].

Przed okresem poziom hormonów nagle spada. Mogą boleć piersi, pojawiają się wahania nastroju i zwykle mniejsza ochota na seks [1, s. 272-273]. Wtedy bądź dla siebie wyrozumiała.

Co mówią badania o cyklu i pożądaniu

W badaniu z 2013 roku kobiety przez jeden albo dwa cykle codziennie oddawały próbki śliny i zapisywały swoją ochotę na seks. Pożądanie miało wyraźny szczyt w środku cyklu. Estradiol wiązał się z większą ochotą, a progesteron z mniejszą [2].

Duże badanie z 2021 roku przeanalizowało ponad 26 tysięcy wpisów z dzienniczków 1054 kobiet. Potwierdziło, że w dniach płodnych rośnie pożądanie, także wobec stałego partnera [3]. Kobiety biorące antykoncepcję hormonalną, które nie mają owulacji, były w tym badaniu grupą porównawczą [3]. Autorzy podkreślają też, że te zmiany są u różnych kobiet różnej wielkości [3].

Pigułka antykoncepcyjna a libido

Pigułka dwuskładnikowa bardzo skutecznie chroni przed ciążą, a przy okazji może dawać lżejsze i mniej bolesne miesiączki. U części kobiet obniża jednak popęd seksualny [1, s. 273-274].

Jeśli to twoja sytuacja, porozmawiaj z ginekologiem. Są inne metody antykoncepcji [1, s. 274]. W międzyczasie pomagają lubrykant, zabawki erotyczne i czułość bez presji, na przykład masaż [1, s. 274].

Spadek libido u kobiet. Inne przyczyny

Hormony to tylko część historii. Spadek libido u kobiet ma często bardzo codzienne przyczyny.

• Zmęczenie i pośpiech. Pośpiech wskazało 40,3% kobiet jako przeszkodę w orgazmie z partnerem [1, s. 65].
• Stres i zdrowie psychiczne. To odpowiedź 35,1% kobiet w tej samej ankiecie [1, s. 65].
• Leki. Część leków przeciwdepresyjnych często wywołuje trudności seksualne, także z pożądaniem [4].
• Okres po porodzie. Prolaktyna potrzebna do karmienia piersią potrafi mocno obniżyć popęd [1, s. 276]. Więcej piszę w tekście Brak ochoty na seks po porodzie. Ciało, głowa i związek.
• Relacja. Rutyna, konflikty i brak rozmowy. O tym jest tekst Dlaczego bliskość gasi seks?.

Libido a wiek. Z wiekiem bywa lepiej

Mamy w głowie obraz, że najlepszy seks jest w wieku dwudziestu lat. Dane mówią coś innego.

W badaniu Public Health England brak satysfakcji seksualnej zgłosiło 42% kobiet w wieku 25-34 lata. W grupie 55-64 lata takich kobiet było 28% [1, s. 56]. Z wiekiem lepiej znamy swoje ciało, umiemy powiedzieć, czego chcemy, i mniej przejmujemy się tym, co wypada.

I jeszcze jedna liczba z ankiety. 85,3% kobiet chciałoby mieć więcej orgazmów [1, s. 333]. Ochota na przyjemność nie ma daty ważności.

Perimenopauza i menopauza

Zwykle między 40 a 50 rokiem życia spada poziom estrogenu. Pojawiają się uderzenia gorąca, wahania nastroju, rzadsze miesiączki, a także suchość pochwy, spadek popędu i osłabienie mięśni dna miednicy [1, s. 277].

Objawy ze strony pochwy i dróg moczowych po menopauzie mają swoją nazwę, to zespół moczowo-płciowy okresu menopauzy. W przeglądzie 27 badań suchość, podrażnienie, świąd albo ból przy seksie zgłaszało od 13% do 87% kobiet [5]. W odróżnieniu od uderzeń gorąca te objawy z czasem same nie mijają [5]. Kobiety rzadko rozmawiają o nich z lekarzem i często nie wiedzą, że da się je leczyć [5].

Co pomaga? Lubrykanty i środki nawilżające, regularny trening dna miednicy i wizyta u lekarza, który dobierze leczenie [1, s. 278] [5]. Masturbacja też ma tu swoje miejsce, bo poprawia ukrwienie okolic sromu i nastrój [1, s. 278]. Więcej o tym w tekście Orgazm a zdrowie kobiety. Co daje ciału i głowie.

Ciąża a libido

W ciąży estrogen i progesteron utrzymują się na wysokim poziomie, a ciało zaczyna produkować prolaktynę [1, s. 274-275]. Jednego dnia możesz mieć mdłości i bóle mięśni, a innego czuć, że rozkwitasz [1, s. 275].

Seks i masturbacja są w ciąży bezpieczne, chyba że lekarz stwierdził komplikacje [1, s. 275]. Warto wtedy ćwiczyć mięśnie dna miednicy, bo pomagają przy nietrzymaniu moczu i bolesności podczas stosunku [1, s. 275]. Krwawienie, plamienie albo ból przy seksie to powód, żeby od razu skontaktować się z lekarzem [1, s. 275].

Czy testosteron to hormon ochoty

Często słyszy się, że za kobiecą ochotę odpowiada głównie testosteron. W badaniu z 2013 roku, w którym codziennie mierzono hormony w ślinie, testosteron nie miał istotnego wpływu na pożądanie, kiedy uwzględniono estradiol i progesteron [2]. Autorzy piszą, że to podważa jego znaczenie dla ochoty w naturalnym cyklu [2].

Poziom testosteronu u kobiet osiąga szczyt między 20 a 30 rokiem życia, a potem stopniowo spada [1, s. 277]. To jeden z elementów układanki, ale na pewno nie jedyny.

Ochota w długim związku

Hormony to jedno, a codzienność to drugie. Esther Perel, na którą powołują się autorki, pisze, że kiedy w związku znika prywatna przestrzeń i tajemnica, gaśnie też napięcie seksualne [1, s. 309].

Wśród par z dziećmi 77% jest niezadowolonych ze swojego życia intymnego, a 93% chciałoby, żeby było lepiej. Ponad jedna czwarta nie umie szczerze rozmawiać o seksie [1, s. 302].

Psycholożka Karen Gurney proponuje coś, co nazywa walutą seksualną. To wszystko, co robicie tylko ze sobą, a nie z przyjaciółmi. Pocałunki, flirt, sugestywne wiadomości, odważne komplementy [1, s. 310]. Spróbujcie przez tydzień robić tego więcej, na przykład długi pocałunek przed wyjściem do pracy albo gorąca wiadomość w ciągu dnia [1, s. 310].

Ważne, żeby nie traktować tego jako wstępu do seksu. Chodzi o zmianę klimatu między wami, a seks może przyjść przy okazji [1, s. 310]. Wystarczą małe kroki, nawet komplement albo uszczypnięcie w pupę [1, s. 311]. Więcej o tym w tekście Dlaczego bliskość gasi seks?.

Co pomaga, kiedy ochota spada

• Poznaj swój rytm. Dzienniczek z ćwiczenia poniżej pokaże, w których dniach masz najwięcej ochoty.
• Zadbaj o komfort. Lubrykant pomaga w każdym wieku, a szczególnie w okresie menopauzy [1, s. 312].
• Czułość bez presji. Masaż, przytulanie i dotyk, który nie musi prowadzić do seksu [1, s. 274].
• Porozmawiaj z lekarzem. O antykoncepcji, lekach i objawach menopauzy [1, s. 274, 312].
• Poszukaj wsparcia. Jeśli od dawna nie ma między wami bliskości, pomocna może być terapia par. To znak, że zależy ci na związku [1, s. 311].

Mity i fakty

Mit	Fakt
Libido kobiety jest stałe.	Zmienia się w rytmie cyklu, z najwyższym poziomem w środku cyklu [2] [3].
Mniejsza ochota przed okresem to problem.	To częsta reakcja na spadek hormonów [1, s. 272-273].
Najlepszy seks jest po dwudziestce.	Brak satysfakcji zgłasza 42% kobiet w wieku 25-34 lata i 28% w wieku 55-64 lata [1, s. 56].
Suchość po menopauzie minie sama.	Objawy zespołu moczowo-płciowego zwykle utrzymują się bez leczenia [5].
Na pigułkę i spadek ochoty nie ma rady.	Istnieją inne metody antykoncepcji, warto omówić je z ginekologiem [1, s. 274].

Najczęstsze pytania

Kiedy kobieta ma największą ochotę na seks?

Zwykle w okolicach owulacji, czyli w środku cyklu [1, s. 272] [2].

Dlaczego przed okresem nie mam ochoty na seks?

Przed miesiączką gwałtownie spada poziom hormonów, co często obniża popęd [1, s. 272-273].

Czy pigułka antykoncepcyjna obniża libido?

U części kobiet tak [1, s. 273-274]. Jeśli to zauważasz, porozmawiaj z ginekologiem o innych metodach.

Jakie są przyczyny spadku libido u kobiet?

Najczęściej hormony, zmęczenie, stres, leki, okres po porodzie i trudności w związku [1, s. 65, 276] [4].

Czy po menopauzie libido znika?

Często się zmienia, ale nie znika. Wiele objawów, jak suchość pochwy, da się skutecznie łagodzić [5].

Czy w ciąży można uprawiać seks?

Tak, seks i masturbacja są bezpieczne, chyba że lekarz stwierdził komplikacje [1, s. 275].

Czy testosteron zwiększa ochotę na seks u kobiet?

W badaniu naturalnych cykli testosteron nie miał istotnego wpływu na pożądanie, kiedy uwzględniono estradiol i progesteron [2].